Το πρώτο παιδί που γεννήθηκε με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης στην Ελλάδα,
Έγινε πριν από δύο χρόνια μητέρα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Το ταξίδι της ζωής της από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι τη στιγμή που έφερε στον κόσμο τα δίδυμα παιδιά της, καθώς και οι απόψεις της σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και το δικαίωμα της γυναίκας στην επιλογή, αποτελούν μάθημα ζωής.
Η δημοσιογράφος Χριστίνα Ιορδανίδου μοιράζεται μαζί μας τη μοναδική της ιστορία, δηλώνοντας περήφανα ότι γεννήθηκε χάρη στην εξέλιξη της επιστήμης και της ιατρικής γονιμότητας.
ΦΛΩΡΑ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗ
Να ρίξουμε λίγο φως στην ιστορία της μητέρας σου. Πώς και γιατί ταξίδεψε στην Αγγλία προκειμένου να καταφέρει να γίνει μητέρα;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Η μητέρα μου, Στέλλα Κωνσταντινίδου, είναι ένας άνθρωπος με τεράστια αποθέματα δύναμης, είναι αντισυμβατική και γεννημένη για να καταφέρνει το ακατόρθωτο. Είναι ο άνθρωπος που θαυμάζω πιο πολύ στον κόσμο. Είχε χάσει από μικρή τη μία της σάλπιγγα λόγω οξείας περιτονίτιδας και της είχαν αποκλείσει την πιθανότητα να τεκνοποιήσει ήδη από την εφηβεία.
Εκείνη όμως είχε βαθιά πίστη στον Θεό, στην επιστήμη και στον εαυτό της· ήταν βέβαιη ότι θα βρεθεί μια πρωτοποριακή μέθοδος που θα τη βοηθούσε να φέρει στον κόσμο ένα παιδί. Δοκίμασε διάφορες μεθόδους για 10 ολόκληρα χρόνια, ταξίδεψε και έμεινε για μήνες στην Αμερική, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Μια μέρα, ενώ βρισκόταν στην Αμερική, είδε στην τηλεόραση τη γέννηση της Louise Brown στη Μ. Βρετανία — του πρώτου παιδιού στον κόσμο μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Από το πρώτο λεπτό πίστεψε ότι αυτή η μέθοδος φτιάχτηκε για εκείνη. Ταξίδεψε στη Μ. Βρετανία και γνώρισε τους «πατέρες» της μεθόδου, τον μαιευτήρα Δρ. Στέπτοου και τον βιολόγο Δρ. Έντουαρντς (ο οποίος αργότερα τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ).
Τότε η μέθοδος ήταν στα σπάργανα και το ιατρικό team της κλινικής Bourn Hall αντιμετωπιζόταν με σκεπτικισμό από την Καθολική Εκκλησία και τα media. Της είπαν ότι θα την καλέσουν. Γύρισε στην Ελλάδα και μετά από λίγο καιρό, χωρίς να έχει ειδοποιηθεί, επέστρεψε στο Cambridge και τους πίεσε να τη δεχτούν. Δικαιώθηκε. Έμεινε έγκυος αμέσως, από την πρώτη κιόλας προσπάθεια.
Κι έτσι γεννήθηκες εσύ;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Ναι! Εγώ είμαι το πρώτο ελληνόπουλο που γεννήθηκε με εξωσωματική, από τους ίδιους τους επιστήμονες που ανακάλυψαν τη μέθοδο. Είμαι επίσης το 13ο παιδί εξωσωματικής παγκοσμίως!
Πώς αγκάλιασε τότε η κοινή γνώμη το γεγονός της γέννησής σου, που σηματοδότησε μια νέα εποχή στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Τα media έδειχναν τεράστιο ενδιαφέρον. Το βλέπω στα εξώφυλλα και στις εφημερίδες της εποχής που διατηρώ στο αρχείο μου. Το κοινό νομίζω πως είχε ανάμεικτα συναισθήματα, πράγμα απολύτως λογικό. Οτιδήποτε πρωτοποριακό στον τομέα της Ιατρικής δημιουργεί συζητήσεις, απορίες και αντικρουόμενες απόψεις.
Με τα χρόνια υπερίσχυσε η άποψη ότι η γέννησή μου γέμισε με ελπίδα τις γυναίκες που αντιμετώπιζαν προβλήματα υπογονιμότητας. Μέχρι και σήμερα, που η εξωσωματική είναι μια συνηθισμένη διαδικασία, δέχομαι μηνύματα από ανθρώπους που μου εξιστορούν ότι η δική μου γέννηση έδωσε δύναμη στους γονείς τους να κινητοποιηθούν και να τους φέρουν στη ζωή.
Πώς θα περιέγραφες τη σχέση με τους γονείς σου;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Η μητέρα μου είναι όλος μου ο κόσμος. Εκτός από μαμά μου, είναι η καλύτερή μου φίλη, ο άνθρωπος που με εμπνέει. Τον πατέρα μου τον έχασα από καρκίνο όταν ήμουν 9 ετών. Μου λείπει πάντα, όμως ο δίχρονος γιος μου μού τον θυμίζει πολύ. Επίσης, η μητέρα μου ξαναπαντρεύτηκε και θεωρώ τον πατριό μου, που με μεγάλωσε, εξίσου πατέρα μου.
Τελικά χρειάστηκε και εσύ να καταφύγεις στην εξωσωματική γονιμοποίηση για να γίνεις μητέρα. Ήταν δύσκολη περίπτωση;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Πράγματι, τα δίδυμα παιδιά μου, η Στέλλα και ο Απόστολος, γεννήθηκαν με εξωσωματική. Βάσει των ιατρικών δεδομένων, είχα μόλις 2% πιθανότητα να μείνω έγκυος. Ήμουν όμως σίγουρη ότι θα τα καταφέρω, ειδικά όταν γνώρισα τον γιατρό μου, τον κ. Ιωάννη Βασιλόπουλο, στον οποίο χρωστάω πολλά για αυτό το δώρο.
Έχεις δηλώσει ότι το πλάνο σου ήταν να κάνεις μόνο μία εξωσωματική και τα κατάφερες με την πρώτη. Ποιο ήταν το plan b σε περίπτωση αποτυχίας;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Η αλήθεια είναι ότι δεν είχα συγκεκριμένο εναλλακτικό πλάνο. Είχα αποφασίσει να κάνω μία προσπάθεια και μετά θα έβλεπα. Θα μπορούσα κάλλιστα να είχα προχωρήσει σε υιοθεσία παιδιού, η οποία είναι μια μεγαλειώδης πράξη. Δυστυχώς, τα κοινωνικά στερεότυπα στην Ελλάδα επιβάλλουν στις γυναίκες να κάνουν οπωσδήποτε παιδιά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία.
Ποια είναι η γνώμη σου πάνω σε αυτό το κοινωνικό στερεότυπο;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Πιστεύω ότι η κάθε γυναίκα πρέπει να κάνει αυτό που την ολοκληρώνει και την κάνει χαρούμενη. Αν μια γυναίκα επιλέξει να αφιερωθεί στην καριέρα ή στην επιστήμη της και δεν επιθυμεί να αποκτήσει παιδί, είναι απόλυτα σεβαστό. Εκτός από την ιδιότητα της μητέρας, υπάρχουν τόσες άλλες εξίσου σημαντικές ιδιότητες: της εργαζόμενης, της συντρόφου, της φίλης, της κόρης. Τίποτα δεν πρέπει να μπαίνει σε προκαθορισμένα «κουτάκια».
Σήμερα οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή είναι τεράστιες. Πώς αισθάνεσαι για αυτό;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Γεννήθηκα χάρη στην επιστήμη, οπότε νιώθω μόνο βαθιά χαρά για κάθε ιατρική εξέλιξη που βελτιώνει και αλλάζει τις ζωές των ανθρώπων προς το καλύτερο.
Θα επέλεγες να κάνεις παιδί με ωάριο δότριας ή σπέρμα δότη, αν υπήρχε ανάγκη;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Φυσικά και θα το έκανα. Παιδιά μας είναι αυτά που φροντίζουμε και αγαπάμε, όχι απαραίτητα εκείνα με τα οποία μοιραζόμαστε το ίδιο DNA.
Οι Ελληνίδες σήμερα καθυστερούν να γίνουν μητέρες, με αποτέλεσμα να έρχονται αντιμέτωπες με την υπογονιμότητα λόγω προχωρημένης ηλικίας. Πού οφείλεται αυτό;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Είναι ένα σύνθετο κοινωνικό-οικονομικό ζήτημα. Η υπογονιμότητα και η ηλικία συνδέονται άμεσα με την οικονομική ανασφάλεια των νέων. Σπουδάζουν, προσπαθούν να σταθεροποιηθούν επαγγελματικά και, όταν τελικά τα καταφέρουν, η αναπαραγωγική ηλικία έχει προχωρήσει. Η χώρα μας δεν διαθέτει τους απαραίτητους υποστηρικτικούς μηχανισμούς για τους νέους γονείς, και αυτό οδηγεί μαθηματικά στην υπογεννητικότητα, η οποία αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της Ελλάδας.
Θεωρείς ότι η Πολιτεία είναι απούσα από την υποστήριξη των γυναικών που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Έχουν γίνει ορισμένα μικρά βήματα, αλλά χρειαζόμαστε πολλή δουλειά για να φτάσουμε τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου δίνονται διευρυμένες άδειες μητρότητας και πατρότητας, καθώς και σημαντικές οικονομικές παροχές. Υπάρχουν κράτη που καλύπτουν πλήρως το κόστος της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Αμέτρητες Ελληνίδες θέλουν να προσπαθήσουν αλλά αδυνατούν οικονομικά. Εκεί η Πολιτεία οφείλει να «βάλει πλάτη».
Πιστεύεις ότι η ενημέρωση για τη γονιμότητα θα έπρεπε να ενταχθεί στα σχολεία για τα έφηβα κορίτσια;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Ναι, θεωρώ ότι είναι μια εξαιρετική και αναγκαία ιδέα.
Ως δημοσιογράφος, πιστεύεις ότι τα media μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη ενημέρωση των γυναικών;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Εννοείται, είναι χρέος των μέσων μαζικής ενημέρωσης να αναδεικνύουν θέματα αναπαραγωγικής υγείας.
Ποια είναι η γνώμη σου για την κατάψυξη ωαρίων; Θα ενθάρρυνες την κόρη σου να το κάνει;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Η κατάψυξη ωαρίων είναι ένα ανεκτίμητο δώρο της επιστήμης, καθώς «παγώνει» τον χρόνο και δίνει παράταση στη γυναικεία γονιμότητα. Θα ενθάρρυνα την κόρη μου να κάνει αποκλειστικά ό,τι την εκφράζει. Είτε επιλέξει να γίνει μητέρα σε μικρή ηλικία, είτε σε μεγαλύτερη με τη βοήθεια της επιστήμης, είτε επιλέξει να μην γίνει ποτέ μητέρα, θα έχει την πλήρη υποστήριξή μου.
Μίλησέ μου για τη δική σου εμπειρία μητρότητας. Τι άλλαξε στη ζωή σου;
Χριστίνα Ιορδανίδου: Η μητρότητα φέρνει τεράστια ευτυχία αλλά και μεγάλη ευθύνη. Η Στέλλα και ο Απόστολος είναι οι απόλυτοι «αρχηγοί» στο σπίτι μας. Οι ανάγκες τους είναι πάντα η πρώτη μας προτεραιότητα. Εύχομαι να μεγαλώσουν σωστά, να γίνουν χαρούμενοι, ολοκληρωμένοι άνθρωποι και να είναι έτοιμοι κάποια στιγμή να πετάξουν με τα δικά τους φτερά.
