Παιδιά μας είναι αυτά που φροντίζουμε και αγαπάμε, όχι αυτά που έχουν απαραίτητα το DNA μας.
Συνέντευξη: Φλώρα Κασσαβέτη
Το πρώτο παιδί που γεννήθηκε με την μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης στην Ελλάδα, έγινε πριν δυο χρόνια μητέρα με τον ίδιο τρόπο. Το ταξίδι της ζωής της από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι τη στιγμή που έφερε στον κόσμο τα δίδυμα παιδιά της, καθώς και οι απόψεις της σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, αλλά και το δικαίωμα να αποκτήσει ή να μην αποκτήσει μια γυναίκα παιδιά είναι σίγουρα κάτι που αξίζει να διαβάσεις.
Η δημοσιογράφος Χριστίνα Ιορδανίδου μοιράζεται μαζί μας τη μοναδική της ιστορία, δηλώνοντας περήφανα ότι γεννήθηκε λόγω της επιστήμης, οπότε μόνο χαρά μπορεί να νιώθω για την κάθε εξέλιξη στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, που βελτιώνει τις ζωές τον ανθρώπων.
Να ρίξουμε λίγο φως στην ιστορία της μητέρας σου. Πώς και γιατί ταξίδεψε στην Αγγλία προκειμένου να καταφέρει να γίνει μητέρα;
Η μητέρα μου, Στέλλα Κωνσταντινίδου, είναι ένας άνθρωπος με τεράστια αποθέματα δύναμης, είναι αντισυμβατική και είναι γεννημένη για να καταφέρνει το ακατόρθωτο. Είναι και ο άνθρωπος που θαυμάζω πιο πολύ στον κόσμο. Είχε χάσει, λοιπόν, από μικρή τη μια της σάλπιγγα λόγω οξείας περιτονίτιδας και της είχαν αποκλείσει ήδη από τότε που ήταν έφηβη την πιθανότητα να τεκνοποιήσει. Εκείνη όμως είχε βαθιά πίστη στον Θεό, στην επιστήμη και στον εαυτό της και ήταν βέβαιη ότι θα βρεθεί κάποια πρωτοποριακή μέθοδος που θα την βοηθούσε να φέρει στον κόσμο ένα παιδί. Και έτσι έγινε…Δοκίμασε διάφορες μεθόδους για 10 ολόκληρα χρόνια, ταξίδεψε και έμεινε για μήνες στην Αμερική… Δυστυχώς οι προσπάθειές της εκεί δεν έφερναν καρπούς. Μια μέρα είδε στην τηλεόραση, ενώ ήταν στην Αμερική, τη γέννηση της Louise Brown στη Μ.Βρετανία, του πρώτου παιδιού που ήρθε στον κόσμο μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Από το πρώτο λεπτό πίστεψε ότι αυτή η μέθοδος φτιάχτηκε για εκείνη. Ταξίδεψε στη Μ. Βρετανία, γνώρισε τους πατέρες της μεθόδου, τον μαιευτήρα Δρ. Στέπτοου και τον βιολόγο Δρ. Έντουαρντς (που αργότερα τιμήθηκαν και με Νόμπελ).Τότε η μέθοδος ήταν στα σπάργανα και το ιατρικό team της Κλινικής Γονιμότητας Μπουρν Χολ αντιμετωπιζόταν με σκεπτικισμό, τόσο από την Καθολική Εκκλησία όσο και από τα media.Της είπαν ότι θα την καλέσουν. Γύρισε πίσω Ελλάδα και μετά από λίγο καιρό, χωρίς να την έχουν καλέσει, επέστρεψε στο Cambridge και τους πίεσε να την δεχθούν. Είχε δίκιο. Έμεινε έγκυος κατευθείαν από την πρώτη προσπάθεια.
Κι έτσι γεννήθηκες εσύ;
Ναι! Εγώ είμαι το πρώτο ελληνόπουλο που γεννήθηκε με εξωσωματική, από τους πατέρες της μεθόδου, τους ανθρώπους δηλαδή που ανακάλυψαν την μέθοδο. Είμαι επίσης το 13ο παιδί εξωσωματικής στον κόσμο!
Πώς αγκάλιασε τότε το κοινό το γεγονός της γέννησής σου, που στην πραγματικότητα σηματοδότησε την ανατολή μιας νέας εποχής στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής;
Τα media έδειχναν μεγάλο ενδιαφέρον για τη γέννησή μου. Το βλέπω στα εξώφυλλα, στις εφημερίδες και στα έντυπα της εποχής (τα διατηρώ όλα στο αρχείο μου). Το κοινό νομίζω πως είχε ανάμεικτα συναισθήματα και είναι απολύτως λογικό. Οτιδήποτε καινούργιο και πρωτοποριακό στον τομέα της Ιατρικής πάντα δημιουργεί συζητήσεις, απορίες, αντικρουόμενες απόψεις. Κάθε τι νέο έχει οπαδούς και πολέμιους. Με τα χρόνια υπερίσχυσε η άποψη ότι η γέννησή μου γέμισε ελπίδες και όνειρα τις γυναίκες που δεν μπορούσαν να κάνουν παιδιά. Μέχρι και σήμερα που η εξωσωματική είναι κάτι τόσο συνηθισμένο και διαδεδομένο, παίρνω μηνύματα από γυναίκες και άνδρες, που μου εξιστορούν πως τότε που γεννήθηκα οι γονείς τους πήραν δύναμη και κινητοποιήθηκαν και έτσι τους έφεραν στη ζωή.
Πώς θα περιέγραφες τη σχέση με τη μητέρα σου; Και τους γονείς σου γενικότερα για να συμπεριλάβω και τον μπαμπά σου.
Η μητέρα μου είναι όλος μου ο κόσμος. Είναι εκτός από μαμά μου και η αγαπημένη μου φίλη, ο άνθρωπος που με εμπνέει και μου δίνει δύναμη, ο άνθρωπος που σχεδόν μαγικά με κάνει να πιστεύω ότι μπορώ να καταφέρω τα πάντα, αρκεί να θέλω. Τον πατέρα μου τον έχασα όταν ήμουν 9 ετών από καρκίνο. Έκανα πολλά χρόνια να κουβεντιάσω για αυτήν την απώλεια. Μου λείπει πάντα …όμως ο γιος μου, που είναι δυο ετών, μου τον θυμίζει πολύ. Επίσης η μητέρα μου ξαναπαντρεύτηκε και θεωρώ τον πατριό μου που με μεγάλωσε εξίσου πατέρα μου.
Τελικά χρειάστηκε κι εσύ να καταφύγεις στην μέθοδο της εξωσωματικής για να γίνεις μητέρα. Το πρόβλημα υπογονιμότητας που αντιμετώπισες ήταν δύσκολη ή εύκολη περίπτωση;
Πράγματι, τα δίδυμα παιδιά μου, η Στέλλα και ο Απόστολος, γεννήθηκαν με τη μέθοδο της εξωσωματικής. Από όσα μου μετέφεραν οι γιατροί, είχα 2% πιθανότητα να μείνω έγκυος. Ήμουν όμως σίγουρη ότι θα τα καταφέρω, ειδικά όταν γνώρισα τον γιατρό μου κ. Ιωάννη Βασιλόπουλο. Του χρωστάω πολλά για αυτό το δώρο.
Έχεις δηλώσει ότι το πλάνο που είχες ήταν να κάνεις μόνο μία εξωσωματική. Και τα κατάφερες με την πρώτη προσπάθεια. Ποιο ήταν το plan b σε περίπτωση που η πρώτη αυτή προσπάθεια δεν ήταν επιτυχημένη;
Η αλήθεια είναι ότι δεν είχα κάποιο πλάνο συγκεκριμένο. Είχα αποφασίσει ότι θα κάνω μια εξωσωματική και μετά θα έβλεπα…Θα μπορούσα να είχα υιοθετήσει, θεωρώ πως είναι μια πράξη μεγαλειώδης. Πρέπει εδώ να πούμε ότι είναι έτσι τα στερεότυπα στην χώρα μας, που θεωρείται επιβεβλημένο να κάνουν όλες οι γυναίκες παιδιά και μάλιστα μέχρι κάποια ηλικία.
Και ποια είναι η γνώμη σου πάνω σε αυτό το στερεότυπο;
Η γνώμη μου είναι ότι η καθεμία και ο καθένας πρέπει να κάνει αυτό που τον κάνει χαρούμενο. Εάν μια γυναίκα θέλει να αφιερωθεί στην καριέρα της ή σε κάποια επιστήμη και δεν θέλει να κάνει παιδί, είναι και αυτό μια επιλογή. Οι ιδιότητες που μπορούμε να διεκδικήσουμε και να κατακτήσουμε είναι άλλωστε τόσες πολλές. Εκτός από την ιδιότητα της μαμάς, υπάρχει και της εργαζόμενης, της φίλης, της συζύγου, της συντρόφου, της κόρης και τόσες άλλες ιδιότητες. Τίποτα δεν πρέπει να μπαίνει στα «κουτάκια» που θεωρούν οι άλλοι σωστά για εμάς.
Σήμερα οι εξελίξεις στον τομέα της εξωσωματικής είναι τεράστιες, δίνοντας λύση ακόμα και στα πιο δύσκολα προβλήματα υπογονιμότητας. Πώς αισθάνεσαι για αυτό;
Γεννήθηκα λόγω της επιστήμης, οπότε μόνο χαρά μπορώ να νιώθω για την κάθε εξέλιξη που βελτιώνει τις ζωές τον ανθρώπων.
Θα έκανες παιδί με ωράριο δότριας; Ή σπέρμα δότη; Aν χρειαζόταν;
Φυσικά και θα μπορούσα, παιδιά μας είναι αυτά που φροντίζουμε και αγαπάμε, όχι αυτά που έχουν απαραίτητα το DNA μας.
Οι Ελληνίδες σήμερα καθυστερούν να γίνουν μητέρες και συχνά έρχονται αντιμέτωπες με το πρόβλημα της υπογονιμότητας λόγω της προχωρημένης ηλικίας. Ποιοι θεωρείς ότι είναι οι λόγοι που οδηγούν σε αυτή την χρονική καθυστέρηση;
Είναι ένα σύνθετο θέμα που θέλει να ενσκήψουν πολλοί φορείς για να βελτιωθεί η κατάσταση. Η υπογονιμότητα προφανώς συνδέεται και με τα οικονομικά των νέων, οι οποίοι σπουδάζουν, προσπαθούν να σταθεροποιηθούν οικονομικά και όταν αυτό συμβαίνει (εάν συμβεί), είναι πλέον πολύ δύσκολο να τεκνοποιήσουν, καθώς έχουν μεγαλώσει. Θέλω να πω ότι η αναβλητικότητα των γυναικών συνδέεται σίγουρα και με το γεγονός ότι η χώρα δεν έχει μηχανισμούς για να βοηθήσει τους νέους γονείς να ανταπεξέλθουν στο μεγάλωμα ενός ή περισσότερων παιδιών. Μην ξεχνάμε ότι η υπογονιμότητα οδηγεί και σε μια υπογεννητικότητα, που είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα για τη χώρα μας.
Θεωρείς ότι η Πολιτεία είναι απούσα στην υποστήριξη νέων γυναικών που θα ήθελαν να γίνουν μητέρες;
Θεωρώ ότι έχουν γίνει κάποια λίγα και μικρά βήματα, αλλά χρειάζεται πολύ δουλειά για να φτάσουμε στα επίπεδα άλλων χωρών. Υπάρχουν χώρες, για παράδειγμα, που δίνουν όχι μόνο στη μητέρα, αλλά και στον πατέρα, ένα πολύ ικανοποιητικό διάστημα αδείας όταν έρχεται ένα παιδί στον κόσμο, αλλά και πάρα πολλές άλλες παροχές. Επίσης υπάρχουν χώρες που καλύπτουν οικονομικά μεγάλο μέρος της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Είναι αμέτρητες οι Ελληνίδες που θέλουν να κάνουν εξωσωματική, αλλά δεν μπορούν οικονομικά να το υποστηρίξουν. Εδώ θα έπρεπε να μπορεί η Πολιτεία να «βάλει πλάτη».
Πιστεύεις ότι η ενημέρωση για τη γονιμότητα θα πρέπει να γίνεται και στα σχολεία στα έφηβα κορίτσια μας;
Ναι, είναι μια καλή ιδέα αυτή.
Eίσαι δημοσιογράφος. Θεωρείς ότι τα media μπορεί να συμβάλλουν στην καλύτερη ενημέρωση των γυναικών σχετικά με τη γονιμότητά τους;
Εννοείται πρέπει να το κάνουν.
Ποια είναι η γνώμη σου για την κατάψυξη ωαρίων; Θα ενθάρρυνες την κόρη σου να προχωρήσει σε μια τέτοια διαδικασία αν είχε μπει στη χρονική αυτή ζώνη; Ή θα την ενθάρρυνες να γίνει νωρίς μητέρα;
Η κατάψυξη ωαρίων είναι μεγάλο δώρο της Επιστήμης στις γυναίκες. Θα ενθάρρυνα την κόρη μου να κάνει αυτό που την ευχαριστεί, φυσικά αν θελήσει να καταψύξει ωάρια, να το κάνει. Αν θέλει να γίνει μεγαλύτερη μητέρα, αν θέλει να γίνει μικρότερη, επίσης θα την υποστηρίξω και βεβαίως αν δεν θέλει να γίνει μητέρα, είναι και αυτό μια δική της επιλογή.
Μίλησέ μου για τη δική σου εμπειρία μητρότητας. Ποιους ορίζοντες άνοιξε το “δώρο” του παιδιού σου στη ζωή σου;
Η μητρότητα είναι για εμένα μεγάλη χαρά, αλλά και μεγάλη ευθύνη. Η Στέλλα και ο Απόστολος είναι οι αρχηγοί στο σπίτι μας. Οι ανάγκες τους και οι επιθυμίες τους είναι πάντα πάνω από τις δικές μου και του συζύγου μου. Τα παιδιά όσο μεγαλώνουν αποκτούν τον δικό τους χαρακτήρα. Eύχομαι να γίνουν δυο χαρούμενοι και ολοκληρωμένοι άνθρωποι. Eπίσης εύχομαι να είμαι δυνατή και υγιής για να τους καθοδηγήσω σωστά να πετάξουν όταν μεγαλώσουν με τα δικά τους φτερά.
