Η γονιμότητα επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως βιολογικούς, περιβαλλοντικούς και συμπεριφορικούς.
Ο τρόπος ζωής αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που μπορεί να ενισχύσει ή να περιορίσει την αναπαραγωγική ικανότητα. Και το πιο θετικό; Ο τρόπος ζωής μπορεί να αλλάξει, σε αντίθεση με άλλες μεταβλητές, όπως η ηλικία ή το γονιδιακό προφίλ.
Η διατροφή αποτελεί μεγάλο κομμάτι του τρόπου ζωής και σύγχρονες μελέτες αναφέρουν ότι η σωστή διαχείριση βάρους και η επιλογή συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων μπορεί να βελτιώσουν τις πιθανότητες σύλληψης, τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες.
Βρείτε παρακάτω τους έξι τρόπους που η διατροφή μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα.
Ιδανικό σωματικό βάρος
Το σωματικό βάρος επηρεάζει την ορμονική ισορροπία και κατ’ επέκταση τη γονιμότητα. Τόσο η παχυσαρκία όσο και το εξαιρετικά χαμηλό βάρος μπορούν να διαταράξουν την ωορρηξία και την ποιότητα του σπέρματος. Όταν αναφερόμαστε στο σωματικό βάρος, δεν υπάρχει ένα ιδανικό νούμερο, αλλά ένα εύρος σωματικού βάρους (και ποσοστού λιπώδους ιστού), εντός του οποίου το σώμα είναι υγιές και λειτουργεί στις βέλτιστες συνθήκες.
Τρόφιμα με αντιοξειδωτικά
Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αντιοξειδωτικά, δηλαδή ουσίες που μειώνουν το οξειδωτικό στρες και προστατεύουν τη δομή του DNΑ. Έρευνες δείχνουν ότι ουσίες όπως η βιταμίνη C και E, οι τοκοφερόλες και διάφορα φωτοχημικά συστατικά που περιέχονται κυρίως σε φρούτα και λαχανικά, βελτιώνουν την ποιότητα του σπέρματος και υποστηρίζουν την ωορρηξία. Προτιμήστε φρούτα και λαχανικά εποχής, ειδικά αυτά με έντονο χρώμα, όπως τα εσπεριδοειδή, τις πιπεριές, τις φράουλες και διάφορα μούρα, το μπρόκολο κ.α.
Τροφές πλούσιες σε λίπος: δεν είναι όλες το ίδιο
Υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες όταν μιλάμε για λιπαρά οξέα· αυτά που είναι ωφέλιμα για τον οργανισμό και εκείνα που μας βλάπτουν. Τα «καλά» λιπαρά, όπως τα ω-3 και τα μονοκαι πολύ-ακόρεστα λιπαρά οξέα, είναι κρίσιμα για την παραγωγή ορμονών και την υγεία σε κυτταρικό επίπεδο. Εκτός από την αντιοξειδωτική τους δράση στη μείωση των φλεγμονών, φαίνεται να βελτιώνουν την κινητικότητα του σπέρματος και την ωοθηκική λειτουργία. Αντιθέτως, τα κορεσμένα και trans λιπαρά, που συνήθως βρίσκονται σε επεξεργασμένα τρόφιμα, είτε στα ράφια του σούπερ μάρκετ είτε στο γρήγορο φαγητό αλυσίδων εστιατορίων, έχουν συνδεθεί με μείωση της γονιμότητας και αυξημένο σωματικό βάρος. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με ωφέλιμα λιπαρά, όπως αυτά που βρίσκουμε στο ελαιόλαδο, στα λιπαρά ψάρια (π.χ. σαρδέλες, γαύρος), στους ξηρούς καρπούς, στο βοκάντο κ.α.
Τρόφιμα πλούσιες στις σωστές πρωτεΐνες
Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητο δομικό στοιχείο ενός υγιούς οργανισμού και σύμφωνα με μελέτες, η επαρκής κατανάλωση υψηλής ποιότητας πρωτεϊνών, συμπεριλαμβανομένων ειδικά των πρωτεϊνών φυτικής προέλευσης, βοηθούν στη γονιμότητα. Ευρέως διαθέσιμες επιλογές είναι το μοσχάρι χαμηλού λίπους, το κοτόπουλο, τα όσπρια, τα αυγά κ.α. Επίσης, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, εκτός από ζωική πρωτεΐνη, προσφέρουν απαραίτητα ιχνοστοιχεία, όπως ασβέστιο και ψευδάργυρο. Σε αυτή την περίπτωση είναι καλό να αποφεύγονται τα γαλακτοκομικά με μηδενική περιεκτικότητα σε λιπαρά, αφού έρευνες δείχνουν ότι οι λιγότερο επεξεργασμένες εναλλακτικές, με μέτρια ή πλήρη λιπαρά, συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο ωοθηκικής δυσλειτουργίας. Τέλος, πηγές ζωικών πρωτεϊνών προσφέρουν και βιταμίνη Β12, η οποία έχει συνδεθεί θετικά με τη γονιμότητα.
Τρόφιμα με φυτικές ίνες
Η κατανάλωση ακατέργαστων δημητριακών ή δημητριακών ολικής άλεσης προσφέρουν μία πιο θρεπτική επιλογή από τις αντίστοιχες «λευκές» εκδοχές των προϊόντων. Βοηθούν στην καλύτερη διαχείριση του βάρους και συμβάλλουν στη ρύθμιση των επιπέδων ινσουλίνης και γλυκόζης, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό ειδικά σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS). Προτιμήστε στην πλειοψηφία των επιλογών σας να είναι προϊόντα ολικής, όπως τα ζυμαρικά, το ψωμί, τα παξιμάδια, τα δημητριακά πρωινού και άλλες καθημερινές επιλογές.
Αλκοόλ
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοολούχωνποτών επηρεάζει αρνητικά την ωορρηξία στη γυναίκα και τα επίπεδα τεστοστερόνης στον άνδρα. Αν και η ήπια κατανάλωση μπορεί να μην επηρεάσει τη γονιμότητα στα δύο φύλα, οι ειδικοί συστήνουν περιορισμό ή αποφυγή του αλκοόλ κατά την προσπάθεια σύλληψης. Βλέποντας τη «μεγάλη» εικόνα Ο τρόπος ζωής μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση των πιθανοτήτων σύλληψης. Η ποιότητα της διατροφής και το υγιές βάρος, χωρίς να ξεχνάμε τη συστηματική άσκηση, την αποφυγή καπνίσματος και τη διαχείριση του στρες, αποτελούν βασικά βήματα για την ενίσχυση της γονιμότητας σε γυναίκες και άνδρες. Ωστόσο, δεν πρέπει να στοχεύουμε σε ένα μαγικό τρόφιμο, αλλά σε μία ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ωφέλιμα λιπαρά, δημητριακά ολικής άλεσης, και πρωτεΐνες (χωρίς να ξεχνάμε της φυτικής προέλευσης). Αντιθέτως, η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, trans λιπαρών και αλκοολούχων ποτών αυξάνουν την πιθανότητα μειωμένης γονιμότητας και σύλληψης.
